ระบบพิกัดแผนที่ประเทศไทย: WGS84, TM และ UTM ต่างกันอย่างไร?

ทำไมต้องรู้จักระบบพิกัด?

เมื่อทำงานกับข้อมูลแผนที่ในประเทศไทย สิ่งที่พบบ่อยที่สุดคือปัญหา "จุดไม่ตรง" หรือ "เลเยอร์ไม่ซ้อนกัน" ซึ่งสาเหตุหลักมาจากข้อมูลแต่ละชุดใช้ระบบพิกัดที่ต่างกัน

ในไทยมี 3 ระบบหลักที่ต้องรู้จัก:

1. WGS84 (World Geodetic System 1984)

ระบบพิกัดสากลที่ใช้กับดาวเทียม GPS ทั่วโลก เป็นค่าพิกัดที่คุณเห็นในมือถือ เช่น 13.7563° N, 100.5018° E (กรุงเทพฯ)

• ใช้กับ: GPS มือถือ, Google Maps, OpenStreetMap
• รูปแบบ: Latitude/Longitude (องศา-ลิปดา-ฟิลิปดา หรือ Decimal Degrees)
• EPSG: 4326

2. UTM (Universal Transverse Mercator)

ระบบพิกัดแบบ Projection ที่แบ่งโลกเป็น 60 โซน ประเทศไทยอยู่ใน Zone 47N (ภาคเหนือ-กลาง-ใต้ฝั่งตะวันตก) และ Zone 48N (ภาคตะวันออก-อีสาน)

• ใช้กับ: กรมแผนที่ทหาร, งานสำรวจทั่วไป, แผนที่ภูมิประเทศ
• รูปแบบ: Easting / Northing (เมตร)
• EPSG: 32647 (Zone 47N), 32648 (Zone 48N)

3. TM (Transverse Mercator) ของกรมที่ดิน

ระบบพิกัดเฉพาะของประเทศไทย อ้างอิง Indian Datum 1975 ใช้ในงานรังวัดที่ดินของกรมที่ดิน มี Origin ที่แตกต่างจาก UTM

• ใช้กับ: เอกสารสิทธิ์ที่ดิน, ระวางรังวัด, งานกรมที่ดิน
• Datum: Indian 1975 (Everest Ellipsoid)
• รูปแบบ: N / E (เมตร)

วิธีแปลงค่าด้วย PROJ4

import proj4 from 'proj4';

// กำหนด projection
proj4.defs('EPSG:32647', '+proj=utm +zone=47 +datum=WGS84 +units=m +no_defs');

// แปลง WGS84 → UTM Zone 47N
const [easting, northing] = proj4('EPSG:4326', 'EPSG:32647', [100.5018, 13.7563]);
console.log(`E: ${easting}, N: ${northing}`);

สรุป

ระบบ	Datum	หน่วย	ใช้กับ
WGS84	WGS84	องศา	GPS, แอปแผนที่
UTM 47/48	WGS84	เมตร	กรมแผนที่ทหาร
TM (กรมที่ดิน)	Indian 1975	เมตร	เอกสารสิทธิ์ที่ดิน

การเข้าใจความแตกต่างนี้จะช่วยให้ทำงานกับข้อมูล GIS ในไทยได้อย่างถูกต้องและไม่สับสน

อยากเจาะลึกความแตกต่างระหว่าง UTM กับ TM ในเชิงหลักการฉายแผนที่ (map projection) มากขึ้น อ่านต่อได้ที่ UTM กับ TM (Transverse Mercator) ต่างกันอย่างไร

---

หากต้องการเครื่องมือแปลงพิกัดออนไลน์ ลองใช้ GIS Tools ของเราได้เลย