TGM2017 คืออะไร? คู่มือใช้แบบจำลองยีออยด์ไทยให้ความสูงแม่นยำ

ถ้าคุณเคยตั้ง GNSS RTK วัดงานเสร็จแล้วพบว่า "ค่าระดับ" ที่ได้ห่างจากหมุด Benchmark ของกรมแผนที่ทหารไป 20–30 เมตร — ทั้งที่พิกัดราบ (X, Y) ตรงเป๊ะ — ปัญหาส่วนใหญ่ไม่ได้อยู่ที่เครื่องหรือดาวเทียม แต่อยู่ที่คุณยัง ไม่ได้ใส่แบบจำลองยีออยด์ ลงในซอฟต์แวร์

แบบจำลองยีออยด์ทางการของประเทศไทยมีชื่อว่า TGM2017 บทความนี้จะพาไปดูแบบลงมือทำจริงว่า TGM2017 คืออะไร หาไฟล์มาจากไหน ใส่ในเครื่อง RTK และซอฟต์แวร์อย่างไร และจะตรวจสอบความถูกต้องกับหมุดระดับได้อย่างไร เพื่อให้ค่าความสูงในงานของคุณ "พูดภาษาเดียวกัน" กับงานราชการและทุกหน่วยงาน

หากยังไม่คุ้นกับแนวคิดพื้นฐานเรื่องยีออยด์ แนะนำให้อ่าน Geoid คืออะไร? ทำไมนักสำรวจต้องรู้จักผิวอ้างอิงนี้ ก่อน บทความนี้จะเน้นที่ "การใช้งาน TGM2017 จริง" เป็นหลัก

---

TGM2017 คืออะไร?

TGM2017 ย่อมาจาก Thailand Geoid Model 2017 เป็นแบบจำลองยีออยด์ (Geoid Model) อย่างเป็นทางการของประเทศไทย พัฒนาและเผยแพร่โดย กรมแผนที่ทหาร (Royal Thai Survey Department — RTSD)

หน้าที่ของมันมีเพียงอย่างเดียว แต่สำคัญมาก คือ บอกค่า Geoid Undulation (N) ที่ตำแหน่งใดก็ตามในประเทศไทย เพื่อใช้แปลงความสูงที่ GNSS วัดได้ (Ellipsoidal Height) ให้กลายเป็นความสูงเหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง (Orthometric Height / MSL) ที่ใช้งานจริงได้

สูตรหัวใจที่ทุกคนต้องจำคือ:

H = h − N

โดย:

• h = Ellipsoidal Height (ค่าความสูงดิบที่ GNSS ให้มา เทียบกับทรงรี WGS84)
• N = Geoid Undulation (ค่าที่ TGM2017 ให้มา)
• H = Orthometric Height (ความสูงเหนือระดับน้ำทะเล — ค่าที่ใช้ออกแบบและส่งงาน)

TGM2017 จึงเปรียบเหมือน "พจนานุกรม" ที่แปลภาษาดาวเทียม (h) ให้เป็นภาษากลางของวงการสำรวจไทย (H)

คุณสมบัติทางเทคนิคของ TGM2017

รายการ	รายละเอียด
ผู้พัฒนา	กรมแผนที่ทหาร (RTSD)
ปีที่เผยแพร่	พ.ศ. 2560 (ค.ศ. 2017)
พื้นที่ครอบคลุม	ทั่วประเทศไทยและพื้นที่ทะเลโดยรอบ
ความละเอียดกริด	ประมาณ 1 ลิปดา × 1 ลิปดา (~1.85 กม.)
ช่วงค่า N ในไทย	ประมาณ −24 ถึง −31 เมตร (ค่าลบทั้งหมด)
ความแม่นยำ	ระดับ ±3–5 เซนติเมตร ในพื้นที่ที่มีข้อมูลแรงโน้มถ่วงหนาแน่น

ที่ค่า N เป็นลบทั้งหมด หมายความว่ายีออยด์ในประเทศไทย อยู่ต่ำกว่า ทรงรี WGS84 ประมาณ 24–31 เมตร นี่คือเหตุผลที่ความสูงดิบจาก GNSS มักออกมา "ติดลบ" หรือดูแปลกๆ ถ้าไม่แปลงด้วยยีออยด์ก่อน

---

ทำไมต้องใช้ TGM2017 แทนแบบจำลองยีออยด์โลก?

หลายคนสงสัยว่า ในเมื่อเครื่อง GNSS ส่วนใหญ่มีแบบจำลองยีออยด์ระดับโลกติดมาให้แล้ว เช่น EGM96 หรือ EGM2008 ของ NGA ทำไมยังต้องไปหา TGM2017 มาใส่เพิ่ม?

คำตอบคือ ความละเอียดและความแม่นยำเฉพาะพื้นที่

แบบจำลองยีออยด์โลก (EGM2008/EGM96)

แบบจำลองระดับโลกออกแบบมาให้ครอบคลุมทั้งโลก จึงต้องเฉลี่ยข้อมูลแรงโน้มถ่วงในพื้นที่กว้าง ความละเอียดและความแนบกับหมุดระดับจริงในไทยจึงด้อยกว่า โดยเฉพาะในพื้นที่ภูเขาหรือชายฝั่งที่แรงโน้มถ่วงเปลี่ยนแปลงเร็ว ค่าที่ได้อาจคลาดเคลื่อนจาก MSL จริงในไทยได้หลายสิบเซนติเมตรถึงระดับเมตร

EGM2008 ดีกว่า EGM96 อย่างชัดเจน และพอใช้ได้สำหรับงานที่ต้องการความสูงหยาบๆ แต่ก็ยังไม่ได้ถูก "จูน" ให้เข้ากับหมุดระดับของไทยโดยเฉพาะ

TGM2017 (แบบจำลองท้องถิ่นของไทย)

TGM2017 พัฒนาโดยรวมข้อมูลแรงโน้มถ่วงภาคพื้นดิน ข้อมูลดาวเทียม และหมุดระดับ (Benchmark) ของไทยเข้าด้วยกัน จึง "แนบ" กับระบบระดับมาตรฐานของกรมแผนที่ทหารได้ดีกว่ามาก

ข้อสรุปสำหรับงานจริง: ถ้างานต้องการค่าระดับที่จะส่งราชการหรือเชื่อมกับหมุดระดับ ให้ใช้ TGM2017 เสมอ ส่วน EGM2008 ใช้ได้เฉพาะงานเบื้องต้น/งานชั่วคราวที่ยอมรับความคลาดเคลื่อนระดับเดซิเมตรขึ้นไปได้

---

รูปแบบไฟล์ TGM2017 และการหามาใช้

แบบจำลองยีออยด์เก็บข้อมูลเป็น "กริด" ของค่า N ครอบคลุมพื้นที่ทั้งประเทศ เมื่อนำเข้าซอฟต์แวร์ โปรแกรมจะคำนวณค่า N ที่ตำแหน่งของจุดที่วัด (โดยการ interpolate จากกริด) ให้อัตโนมัติ

รูปแบบไฟล์ที่พบบ่อย

ขึ้นอยู่กับแบรนด์เครื่องและซอฟต์แวร์ ไฟล์ยีออยด์มักอยู่ในนามสกุลต่อไปนี้:

• .ggf — รูปแบบของ Trimble (Geoid Grid File) ใช้ใน Trimble Access / TBC
• .gff / .grd — รูปแบบกริดทั่วไป ใช้กับซอฟต์แวร์หลายค่าย
• .gem / .bin — รูปแบบเฉพาะของบางแบรนด์
• .sgf — ใช้กับซอฟต์แวร์ตระกูล SurvCE / SurvPC (Carlson)

สำคัญ: ถ้าไฟล์ TGM2017 ที่คุณมีไม่ตรงรูปแบบกับซอฟต์แวร์ ส่วนใหญ่สามารถแปลงรูปแบบได้ด้วยเครื่องมือของซอฟต์แวร์เอง หรือใช้โปรแกรมแปลงกริดยีออยด์ ดังนั้นอย่าเพิ่งคิดว่าใช้ไม่ได้เพราะนามสกุลไม่ตรง

หาไฟล์มาจากที่ไหน?

1. กรมแผนที่ทหาร (RTSD) — เป็นแหล่งต้นทางอย่างเป็นทางการ
2. ตัวแทนจำหน่ายเครื่องสำรวจ — ผู้ขายเครื่อง GNSS แต่ละแบรนด์มักเตรียมไฟล์ TGM2017 ในรูปแบบที่ใช้กับเครื่องของตนไว้ให้ลูกค้า
3. ชุมชน/กลุ่มนักสำรวจ — มีการแชร์ไฟล์ในรูปแบบต่างๆ แต่ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าเป็น TGM2017 ของจริง ไม่ใช่แบบจำลองเก่าหรือไฟล์ที่ถูกตัดทอน

หากใช้เครื่อง WD GNSS ของ WAIPIA และต้องการไฟล์ TGM2017 พร้อมวิธีติดตั้งใน LandStar หรือซอฟต์แวร์ภาคสนาม ทีมงานเตรียมไฟล์และคู่มือไว้ให้ ติดต่อได้ตามช่องทางท้ายบทความ

---

วิธีใส่ TGM2017 ในซอฟต์แวร์ภาคสนาม

ขั้นตอนต่อไปนี้เป็นหลักการรวม ซึ่งใช้ได้กับซอฟต์แวร์ส่วนใหญ่ (LandStar, SurvCE/SurvPC, Trimble Access, ฯลฯ) เพียงแต่ชื่อเมนูอาจต่างกันเล็กน้อย

ขั้นที่ 1: คัดลอกไฟล์เข้าเครื่อง/คอนโทรลเลอร์

วางไฟล์ยีออยด์ในโฟลเดอร์ที่ซอฟต์แวร์กำหนด — มักเป็นโฟลเดอร์ชื่อ Geoid, GeoData หรือ System ในหน่วยความจำของคอนโทรลเลอร์

ขั้นที่ 2: ตั้งค่าในโปรเจกต์ / Coordinate System

เข้าเมนูตั้งค่าระบบพิกัดของโปรเจกต์ (Coordinate System / Project Settings) แล้วมองหาช่อง Geoid Model หรือ Geoid File จากนั้นเลือกไฟล์ TGM2017 ที่เพิ่งวางไว้

ในขั้นนี้ระบบพิกัดควรตั้งให้ถูกต้องด้วย เช่น UTM Zone 47N หรือ 48N บนทรงรี WGS84 (ดูเพิ่มที่ UTM Zone 47 หรือ 48 ของประเทศไทย)

ขั้นที่ 3: ตรวจสอบค่า N ที่แสดง

หลังเลือกไฟล์แล้ว ให้ไปยังจุดใดจุดหนึ่งในไซต์งานแล้วดูค่า Geoid Undulation / Geoid Separation ที่ซอฟต์แวร์แสดง

• ถ้าค่าอยู่ในช่วง −24 ถึง −31 เมตร → ใช้ได้ ถูกต้องสำหรับพื้นที่ในไทย
• ถ้าค่าเป็น 0.000 → แปลว่ายังไม่ได้โหลดยีออยด์ (ซอฟต์แวร์กำลังใช้ Ellipsoidal Height ตรงๆ)
• ถ้าค่าหลุดช่วง เช่น +30 หรือ −60 → อาจใส่ไฟล์ผิดพื้นที่ หรือระบบพิกัดผิด

ขั้นที่ 4: ยืนยันว่าค่าความสูงที่รายงานเป็น H ไม่ใช่ h

ตรวจให้แน่ใจว่าค่าระดับที่แสดงและที่บันทึก (Elevation / Z) เป็น Orthometric Height (MSL) แล้ว ไม่ใช่ Ellipsoidal Height ซอฟต์แวร์ส่วนใหญ่จะมีฉลากกำกับ หรือดูได้จากตัวเลขที่สมเหตุสมผลกับพื้นที่

---

ตรวจสอบความถูกต้องกับหมุดระดับ (Benchmark)

ใส่ไฟล์ยีออยด์แล้วยัง ไม่จบ — ต้องตรวจสอบกับความจริงด้วย ขั้นตอนนี้คือสิ่งที่แยกงานมืออาชีพออกจากงานที่ "เชื่อว่าถูก"

วิธีตรวจสอบแบบง่ายที่สุด

1. หาหมุดระดับ (Benchmark) ของทางการที่อยู่ใกล้ไซต์งาน เช่น หมุดของกรมแผนที่ทหาร กรมที่ดิน หรือกรมชลประทาน ที่ทราบค่า MSL อยู่แล้ว
2. นำ Rover ไปวัดที่หมุดนั้น (ในโหมด Fixed) โดยเปิด TGM2017 ไว้
3. เปรียบเทียบค่า H ที่เครื่องคำนวณได้ กับค่า MSL ทางการของหมุด

ถ้าต่างกันในระดับ ไม่กี่เซนติเมตร ถือว่าใช้ได้ ถ้าต่างกันเป็นเดซิเมตรขึ้นไป ให้ตรวจสอบว่า:

• โหลด TGM2017 ถูกไฟล์/ถูกเวอร์ชันหรือไม่
• ระบบพิกัดและทรงรีตั้งถูกหรือไม่
• ค่า MSL ของหมุดที่ใช้อ้างอิง เป็นค่าปัจจุบันหรือไม่

เทคนิคยกระดับความแม่นยำ: Local Site Calibration

ในงานที่ต้องการความแม่นยำสูง (เช่น งานออกแบบถนน ระบบระบายน้ำ) นักสำรวจมักทำ Site Calibration / Localization เพิ่ม โดยวัดหมุดระดับที่รู้ค่าหลายๆ จุดรอบไซต์ แล้วให้ซอฟต์แวร์ปรับ "เลื่อน/เอียง" ผิวยีออยด์เฉพาะที่ให้แนบกับหมุดจริงในพื้นที่นั้นมากขึ้น วิธีนี้ช่วยลดความคลาดเคลื่อนตกค้างของ TGM2017 ในพื้นที่เฉพาะได้อีก

---

ปัญหาที่พบบ่อยและวิธีแก้

อาการ	สาเหตุที่พบบ่อย	วิธีแก้
ค่าระดับห่างจาก Benchmark ~25–30 ม.	ไม่ได้โหลดยีออยด์ (ใช้ h ตรงๆ)	โหลด TGM2017 แล้วตรวจค่า N ≠ 0
ค่า N แสดง 0.000	ไฟล์ไม่ถูกเลือกในโปรเจกต์	กลับไปเลือก Geoid File ใน Coordinate System
ค่า N หลุดช่วง (เช่น +30)	ระบบพิกัด/ทรงรีผิด หรือไฟล์ผิดพื้นที่	ตั้ง WGS84 + UTM ให้ถูก ตรวจไฟล์
ระดับเพี้ยนคงที่ทั้งไซต์	BASE ตั้งด้วยระดับสมมุติ	ผูกงานเข้ากับ MSL/Benchmark
ไฟล์เปิดไม่ได้ในซอฟต์แวร์	นามสกุล/รูปแบบไม่ตรงแบรนด์	แปลงรูปแบบไฟล์ให้ตรงซอฟต์แวร์

หากค่าระดับเพี้ยนคงที่ทั้งไซต์งานแม้ใส่ยีออยด์ถูกแล้ว ปัญหามักย้ายไปอยู่ที่การตั้ง BASE ด้วยค่าระดับสมมุติ ซึ่งอธิบายไว้ละเอียดในบทความ ตั้ง BASE RTK ด้วยระดับสมมุติ — ทำไม Rover ไม่ Fixed?

---

เมื่อไหร่ที่จำเป็นต้องใช้ TGM2017?

ไม่ใช่ทุกงานที่ต้องการยีออยด์ แต่ส่วนใหญ่ของงานวิศวกรรมต้องการ:

ประเภทงาน	ต้องใช้ TGM2017?
งานออกแบบถนน / ระบบระบายน้ำ	**จำเป็นมาก**
งาน As-Built ที่ต้องการระดับ	**จำเป็นมาก**
งาน Topographic Mapping	**จำเป็นมาก**
งานควบคุมระดับ / Benchmark	**จำเป็นมาก**
งาน BIM / Digital Twin	**จำเป็นมาก**
งาน Stakeout เฉพาะ X, Y	ไม่จำเป็น
งานที่สนใจแค่ "ค่าต่าง" ภายในไซต์	ขึ้นกับเป้าหมาย

หลักง่ายๆ คือ ถ้างานของคุณ เกี่ยวกับความสูงที่จะต้องเชื่อมกับโลกภายนอก (ราชการ, ระบบน้ำ, โครงการเฟสต่อไป, ข้อมูล GIS) ให้ใส่ TGM2017 เสมอ

---

สรุป: 4 สิ่งที่ต้องจำเกี่ยวกับ TGM2017

1. TGM2017 คือแบบจำลองยีออยด์ทางการของไทย จากกรมแผนที่ทหาร ใช้แปลง h (จาก GNSS) เป็น H (MSL) ด้วยสูตร H = h − N

2. ค่า N ในไทยอยู่ที่ประมาณ −24 ถึง −31 เมตร ถ้าซอฟต์แวร์แสดง N = 0 แปลว่ายังไม่ได้โหลดยีออยด์

3. TGM2017 แม่นกว่า EGM2008/EGM96 สำหรับงานในไทย เพราะถูกจูนกับหมุดระดับและข้อมูลแรงโน้มถ่วงของไทยโดยเฉพาะ

4. ใส่แล้วต้องตรวจสอบกับ Benchmark เสมอ อย่าเชื่อตัวเลขโดยไม่ยืนยันกับความจริง และทำ Site Calibration เพิ่มเมื่อต้องการความแม่นยำสูง

การตั้งค่า TGM2017 ให้ถูกต้องตั้งแต่ต้นโครงการ ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที แต่ช่วยให้ค่าความสูงทุกจุดในงานของคุณเชื่อถือได้ ส่งราชการผ่าน และเชื่อมกับงานอื่นได้ทันที — คุ้มค่ากว่าการกลับมาแก้ผลลัพธ์ทีหลังมากครับ

---

ติดต่อทีม WAIPIA

หากคุณต้องการไฟล์ TGM2017 พร้อมวิธีติดตั้งสำหรับเครื่อง WD GNSS หรือต้องการปรึกษางานสำรวจ GNSS RTK ที่ต้องการค่าความสูงแม่นยำระดับเซนติเมตร เชื่อมโยงกับหมุดระดับมาตรฐาน ทีมงาน บริษัท ไวเปีย ดีเวลลอปเม้นท์ จำกัด ยินดีให้คำปรึกษาครับ

ช่องทางติดต่อ	รายละเอียด
📞 โทรศัพท์	**095-7243421**
💬 Line OA	**@info_wd**
🌐 เว็บไซต์	[waipia.com](https://waipia.com)

---

บทความที่เกี่ยวข้อง:

• Geoid คืออะไร? ทำไมนักสำรวจต้องรู้จักผิวอ้างอิงนี้
• ตั้ง BASE RTK ด้วยระดับสมมุติ — ทำไม Rover ไม่ Fixed?
• ระบบพิกัดในประเทศไทย: Indian 1975 vs WGS84
• GNSS RTK คืออะไร? คู่มือสำหรับช่างสำรวจมือใหม่